Wolontariat się nie kończy

Gdy Unia Europejska ogłaszała, że rok 2011 będzie Europejskim Rokiem Wolontariatu, wiele osób zastanawiało się pewnie, czy nie ma ważniejszych tematów. Bo przecież kryzys, ubóstwo, bezrobocie, niepewny los euro... I o co tyle hałasu? Że wolontariat, czyli tak właściwie co? Że warto pomagać innym? Banał. A jednak...Przedstawiamy podsumowanie naszych najważniejszych tegorocznych działań.

Jeden Pawilon, a ile odmian pomagania

Pojawił się w Warszawie, na placu Defilad 1 września. To znaczy dwa dni wcześniej coś tam zaczęli już składać, ale na odwiedzających otworzył się właśnie wtedy. I od razu był wyjątkowy, bo nigdzie indziej w Europie, wymyślony przez Komisję Europejską, Pawilon Europejskiego Roku Wolontariatu nie gościł przez 2 tygodnie. Dzięki wsparciu Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej udało się zaangażować w projekt wiele instytucji i organizacji pozarządowych. I w tym tkwi tajemnica sukcesu.

Odkąd pojawił się w Warszawie, tętnił życiem. Był otwarty dla wszystkich, dla których pomaganie innym jest sensem życia, ale także dla tych, którzy myślą dopiero o zaangażowaniu się w wolontariat. Odwiedzały go całe grupy młodzieży i pojedyncze osoby, ludzie młodsi i starsi. Było o nim głośno w mediach.

Pawilon ma promować wolontariat, jako pewną modę, chodzi w dużej mierze o to, aby wolontariat był zaszczytem dla osób, które się nim zajmują – mówiła podczas ceremonii otwarcia Ewa Synowiec, Dyrektor Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce i wskazywała na znaczenie faktu, że to święto wolontariatu jest organizowane w okresie polskiej prezydencji.

W Pawilonie mówiło się o integracji osób niepełnosprawnych, o wolontariacie młodzieżowym, wolontariacie w kulturze i sztuce, o wolontariacie ratowniczym, medycznym, pracowniczym, o wolontariacie seniorów i służby bliźniemu, nie zabrakło też wolontariatu międzynarodowego, sportowego i e-wolontariatu.

W dniu wolontariatu młodzieżowego, na zaproszenie Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce, przyjechała do Warszawy grupa wolontariuszy i ich podopiecznych z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z Sochaczewa. Na co dzień, oprócz tego, że chodzą do gimnazjum lub liceum w Sochaczewie, pomagają dzieciom. Organizują dla nich zajęcia pozalekcyjne, konkursy, warsztaty, itp. Zaraz po przyjeździe młodzi wolontariusze rozstawili przywiezione ze sobą instalacje i zajęli się przygotowaniem wystawy, ukazującej ich wcześniejsze dokonania, raz dwa przygotowali dzieciakom stroje i zorganizowali mini-pokaz mody.

Parada Schumana i „EuroQuiz 2011" z wolontariatem...

Kilka tysięcy, w większości młodych ludzi, wzięło udział 7 maja br. w dorocznej Paradzie Schumana i obchodach Dnia Europy (9 maja – na pamiątkę ogłoszenia Deklaracji Schumana z 1950 roku – przyp.red.)

Jednym z tematów wiodących, podczas tegorocznej Parady, był właśnie Europejski Rok Wolontariatu. W Miasteczku Europejskim, Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce ustawiło cztery namioty tematyczne. Jeden z nich - "Dariusz Wolontariusz" był miejscem dyskusji na temat wolontariatu i tego jak najlepiej pomagać innym. Potwierdzeniem składanych na miejscu zobowiązań do pomagania była odrysowana na balonie "pomocna" dłoń. Balony trafiały do specjalnej "puszki" i w kulminacyjnym momencie pofrunęły w niebo.

Wolontariat był także jednym z tematów letniej akcji informacyjno – edukacyjnej Komisji Europejskiej w Polsce „EuroQuiz 2011", która od połowy czerwca, do końca sierpnia, odbywała się w 15 polskich miastach.

Od Sochaczewa w połowie czerwca, aż po Czechowice – Dziedzice pod koniec sierpnia, spotykaliśmy na trasie naszej akcji lokalne organizacje, a przede wszystkim ludzi, zaangażowanych w działalność wolontariacką. Byli oni – zwłaszcza dla odwiedzających „mini-miasteczko europejskie" mieszkańców poszczególnych miast, dowodem, że warto pomagać innym i że pomaganie ma głęboki sens.

Co ważne, okazało się, że w wolontariat angażują się osoby w różnym wieku. Młodzi – bo czują, że pomaganie ich dowartościowuje, starsi – bo wiedzą, że mogą służyć innym swoim czasem i doświadczeniem.

Przepis na wolontariusza

O tym, dlaczego rok 2011 został ustanowiony Europejskim Rokiem Wolontariatu, w jaki sposób można zostać wolontariuszem i w jaki sposób zainteresowane organizacje mogą pozyskać wolontariuszy, informowała już na początku tego roku specjalna wkładka do tygodnika „Przekrój".

W promocję idei wolontariatu włączyła się też telewizja AXN, która już w grudniu 2010 roku zainicjowała ogólnopolski program o charakterze społecznym pod nazwą „AXN. Nakręcamy wyobraźnię".

„Wolontariusz to... wyjątkowa potrawa, w skład której wchodzą: szczypta optymizmu, korzeń cierpliwości, ząbek empatii, 5 ziarenek dobrej woli, wiadro miłości, 2 litry odpowiedzialności, 30dkg zaufania, 1 kg mobilizacji do pracy, 2 laski życzliwości i 2 łyżeczki śmiałości".

Autorem tego przepisu są młodzi ludzie z Młodzieżowego Centrum Profilaktyki "Alternatywa" z Leszna, zwycięzcy konkursu, w którym trzeba było rozwinąć zdanie: „Wolontariusz to....."

Do powyższego przepisu dzieciaki dołączyły też instrukcję: wszystkie składniki dokładnie wymieszaj w swoim sercu, ucieraj przy pomocy życzliwych ci osób do momentu powstania DOBRA.

Przez cały rok w promowanie idei Europejskiego Roku Wolontariatu włączały się 23, działające w Polsce punkty sieci informacyjnej Europe Direct, lekcje europejskie i wykłady otwarte na temat wolontariatu prowadził też Punkt Informacyjny UE, działający przy Jasnej 14/16 a w Warszawie (na parterze siedziby Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce).

Do tematu wolontariatu nawiązywał też, ogłoszony przez Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce, konkurs dla młodzieży gimnazjalnej i ponadgimnazjalnej „Mój pierwszy krok w wolontariat". Jego laureaci mieli za zadanie opisać konkretne przypadki pomagania innym albo swoje pomysły na zaangażowanie się w wolontariat.

Na konkurs, w którym mogły brać udział 3-osobowe zespoły, nadeszło ponad 350 prac z gimnazjów i liceów z całej Polski. Zwycięzcy, na początku przyszłego roku, pojadą na wycieczkę do Brukseli.

Wolontariat a polska prezydencja w Radzie Unii Europejskiej

Mimo, że wolontariat nie jest wiodącym priorytetem polskiej prezydencji, Polsce udało się przeforsować na unijnym szczeblu zapisy o tym, że pomaganie innym jest ważne i zasługuje na wsparcie.

Agnieszka Łada z Instytutu Spraw Publicznych przypomina o ekspertyzie, przygotowanej dla MSZ w 2010 roku. ISP rekomendował w niej rządowi, by ten aktywnie zajął kwestią wolontariatu i doprowadził do wypracowanie unijnego stanowiska w tej sprawie. Jak wskazywał ISP, może to doprowadzić do zaprezentowania się przez Polskę z pozytywnej strony, jako kraju, któremu zależy na przyszłości Unii i jej rozwoju, a nie tylko na własnym interesie. Udało się.

Polska prezydencja była świetną okazją także do tego, by zorganizować w Warszawie dużą konferencję: "Europa aktywnego obywatelstwa: wolontariat".

Wzięli w niej udział przedstawiciele setek organizacji społeczeństwa obywatelskiego i wolontariuszy z krajów UE i Partnerstwa Wschodniego, którzy przyjechali na zaproszenie organizatorów: Grupy Innych Podmiotów w Europejskim Komitecie Ekonomiczno-Społecznym, Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, Kancelarii Prezydenta RP oraz Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce.

Prezydent RP Bronisław Komorowski wskazywał na bezpośrednią zależność między demokracją a aktywnym obywatelstwem i na fakt, że wolontariat jest świetnym sposobem realizacji wartości, jakie niesie aktywne obywatelstwo. Odniósł się także do roli, jaką wolontariat odgrywa w czasach gospodarczego kryzysu. Kryzys może być ozdrowieńczy, jeśli uwalnia energię obywatelską i zaangażowanie społeczne – powiedział prezydent RP.

Wolontariat poprawia szanse na zatrudnienie, pomagając nabywać nowe umiejętności – argumentował László Andor, komisarz UE ds. zatrudnienia, spraw społecznych i włączenia społecznego. Podkreślił, że zaangażowanie w wolontariat ma wpływ na rozwój rynku pracy – to sposób na zdobycie cennej wiedzy i umiejętności, nierzadko bardzo przydatnych w poszukiwaniu zatrudnienia.

Czasem oczekuje się, że wolontariat zastąpi funkcje wykonywane przez pracowników płatnych. Tymczasem rola wolontariatu musi pozostać uzupełniająca – zaznaczył. Wyraził także przekonanie, że po zakończeniu Europejskiego Roku Wolontariatu podjęte wysiłki będą kontynuowane. Zapowiedział przy okazji, że Komisja Europejska będzie walczyć o oficjalne uznawanie umiejętności nabywanych przez wolontariuszy.

Co dalej z wolontariatem?

O znaczeniu wolontariatu Komisja Europejska mówiła przez cały rok, a pod koniec września – po raz pierwszy w historii - przyjęła dokument strategiczny, poświęcony w całości wolontariatowi.

Liczba wolontariuszy w UE, którzy pomagają ulepszyć Europę i świat, sięga obecnie 100 milionów. Ogłoszenie 2011 r. Europejskim Rokiem Wolontariatu podkreśla ich osiągnięcia, zachęca innych do przyłączenia się, a także pomaga wolontariuszom i organizacjom wolontariackim osiągać jeszcze lepsze wyniki – komentowała wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej Viviane Reding, komisarz UE do spraw sprawiedliwości, praw podstawowych i obywatelstwa.

Komisja zaproponowała utworzenie Europejskiego Ochotniczego Korpusu Pomocy Humanitarnej do 2012 r. Prowadzone są już prace nad ustaleniem zasad udziału europejskich wolontariuszy w operacjach pomocy humanitarnej Unii Europejskiej.

Ponadto KE pracuje również nad poprawą uznawania umiejętności, nabytych w wyniku działalności wolontariackiej, poprzez rozwój „europejskiego paszportu umiejętności". Paszport ma nawiązywać do istniejącego już projektu "Europass" (europejskie CV on-line), umożliwiając przejrzysty i porównywalny zapis umiejętności.

Europejski Rok Wolontariatu dobiega końca, ale przed nami rok 2012, czyli Europejski Rok Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej, który z pewnością będzie okazją nie tylko do pomagania, ale także do tego, żeby zastanowić się nad swoim miejscem w społeczeństwie, gdy ma się na karku 60, 70, 80 i więcej lat.

Osoby powyżej 60 lat nadal mają wiele przed sobą, a społeczeństwo coraz bardziej docenia to, co mają do zaoferowania. Na tym właśnie polega aktywne starzenie się – na korzystaniu z licznych możliwości wynikających z dłuższego życia: czy to w miejscu pracy, w domu czy w społeczności lokalnej. I o tym będziemy mówić w 2012 roku.

Źródło: http://ec.europa.eu