- prawo dla wolontariuszy
Wolontariat jest dobrym pomysłem na spędzenie wolnego czasu. Często też bywa ciekawą formą zdobycia doświadczenia zawodowego. Każdy moment jest dobry na podjęcie aktywności wolontariackiej, w trakcie, której chętni poświęcają wolny czas, wiedzę i umiejętności wybranym organizacjom i instytucjom. Będąc wolontariuszem, można nauczyć się pracy w grupie, poznać swoje mocne i słabe strony.
Zasady współpracy z wolontariuszami przedstawione zostały w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873) uchwalonej w 2003 roku.
Jeżeli chcesz być wolontariuszem, zapoznaj się z najważniejszymi przepisami wprowadzonymi przez ustawę. Dzięki temu będziesz mógł lepiej i skuteczniej działać na rzecz wybranej organizacji lub instytucji.
- kim jest wolontariusz
(łac. voluntarius = dobrowolny, chętny)
W Słowniku Wyrazów Obcych, określony jest jako bezpłatna forma stażu w szpitalu lekarza zdobywającego praktykę.
W Ustawie o wolontariacie rozumie się przez to osobę, która ochotniczo i bez wynagrodzenia wykonuje świadczenia na zasadach określonych w ustawie.Prościej i dobitniej mówiąc to
Współczesna definicja określa wolontariusza jako kogoś, kto dobrowolnie, bez wynagrodzenia, świadomie działa na rzecz innych. Jeśli na czwarte piętro wniosłeś zakupy koleżance, która złamała nogę, to jesteś przyzwoitym człowiekiem. Ale wolontariuszem staniesz się dopiero wtedy, gdy będziesz nieść pomoc ludziom spoza kręgu twoich kolegów, przyjaciół i rodziny.
- gdzie możesz pracować
Wolontariuszem możesz być w wielu instytucjach i organizacjach, które ustawa nazywa „korzystającymi”. Wśród nich są:
- organizacje pozarządowe – przede wszystkim stowarzyszenia i fundacje, stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego np. związki gmin lub powiatów, osoby prawne i jednostki organizacyjne kościoła katolickiego i innych kościołów lub związków wyznaniowych np. parafie, zakony, ale też bractwa prawosławne, gminy żydowskie lub muzułmańskie - w zakresie ich działalności statutowej, ale z wyłączeniem prowadzonej przez nie działalności gospodarczej!
- organy administracji publicznej – centralnej i samorządowej, jednostki organizacyjne podległe organom administracji publicznej lub nadzorowane przez te organy m.in.: szkoły i inne placówki oświatowe, instytucje kultury: teatry, filharmonie, biblioteki muzea, galerie sztuki, ogniska artystyczne, domy kultury, jednostki organizacyjne pomocy społecznej: ośrodki pomocy społecznej, domy opieki społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinie, ośrodki interwencji kryzysowej, placówki opiekuńczo-wychowawcze oraz zakłady opieki zdrowotnej ...
- kto może zostać wolontariuszem
Wolontariuszem jest każdy, kto ochotniczo i bez wynagrodzenia wykonuje świadczenia odpowiadające świadczeniu pracy, na zasadach określonych w ustawie.
W tym także:
- osoby bezrobotne – a wykonywanie przez nie świadczeń nie powoduje utraty statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku,
- cudzoziemcy - świadczenie wolontariuszy nie jest traktowane jako świadczenie pracy lub usług, więc cudzoziemcy legalnie przebywający w Polsce nie muszą uzyskiwać pozwolenia na pracę, aby zostać wolontariuszami,
- małoletni - czyli osoby poniżej 18 roku życia, mogą być wolontariuszami, ale muszą na to wyrazić zgodę ich rodzice lub opiekunowie.
Poniżej w wzorach dokumentów znajdziesz pozwolenie dla nieletniego wolontariusza. Wydrukuj je i daj do podpisania rodzicowi przed udaniem się na rozmowę do organizacji.
Wolontariuszem może być ten, kto chce i jest w stanie świadomie działać na rzecz innych. Przy czym świadomość rozumiana jest jako dobry stan psychiczny umożliwiający pozytywne działanie na rzecz własnego środowiska; wykluczane są bardzo małe dzieci. Należy dodać, że nie każdy może działać w każdej organizacji, zależy to bowiem od potrzeb danego programu (profilu organizacji, zakresu działalności, potrzeb osoby indywidualnej) i możliwości wolontariusza.
Ważne jest tylko, by dopasować rodzaj wykonywanej pracy do swojej osobowości (np. jeśli jestem człowiekiem ruchliwym i niespokojnym, to nie podejmuję się wymagających cierpliwości prac biurowych) i możliwości (np. czasowych). I przestrzegać przepisów prawa - na przykład w placówkach opiekuńczo-wychowawczych nie mogą pracować osoby nieletnie i karane albo należy posiadać odpowiednie uprawnienia, badania itp.
Natomiast jedno można powiedzieć na pewno - jeśli jesteś wierny zasadzie, że niczego w życiu nie robisz za darmo, a twoi bliscy płacą ci nawet za wkładanie naczyń do zmywarki; jeśli nienawidzisz ludzi, zwierząt i środowiska naturalnego; niczego nie umiesz i niczego nie chcesz się nauczyć, to nie masz zadatków na wolontariusza.
- obowiązki wolontariusza
Wolontariusz musi :
- Posiadać zgodę na wykonywanie pracy od przedstawiciela Ustawowego – rodzic albo opiekun (w przypadku nieletnich i ubezwłasnowolnionych...),
- Posiadać kwalifikacje i spełniać wymagania odpowiednie do rodzaju i zakresu wykonywanych świadczeń, gdy taki obowiązek wynika z przepisów prawa,
- Wykonywać czynności, których wykonania się podjął zawierając umowę
- Dbać o majątek powierzony przez organizację (sprzęt do wykonania zadania) i sprzęt organizacji (wyposażenie),
- Zachować tajemnice informacji w zakresie wykonywanego zadania,
- Wiedzieć przed kim się jest odpowiedzialnym za wykonanie zadania i mieć kontakt z tą osobą.
- prawa wolontariusza
- Wykonywania świadczenia na rzecz organizacji o których mowa w Ustawie o Pożytku Publicznym i Wolontariacie,
- Udziału w formowaniu programu w którym uczestniczy i jasno określonego zakresu pracy,
-
Informacji o ryzyku dla zdrowia i bezpieczeństwa związanego z wykonywanym przez niego zadaniem i zasadach ochrony,
- Zapewnienia mu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i odpowiednich środków ochrony indywidualnej,
- Potwierdzenia porozumienia na piśmie,
- Zaświadczenia o wykonywaniu świadczeń wolontarystycznych i opinii na temat wykonanej pracy,
- Zwrotu wydatków które poczynił w celu należytego wykonania umowy wraz z odsetkami. Pokrycia kosztów podróży służbowych i diet,
- Ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków,
- Wskazania zastępcy dla wykonania zadań do których jest zobowiązany, jeżeli zachorował bądź wystąpiła inna niemożliwość dotrzymania umowy.
-
- Jeśli zdecydujesz się wykonywać świadczenie w wybranej organizacji lub instytucji, będziesz musiał zawrzeć z korzystającym umowę cywilnoprawną, zwaną w ustawie porozumieniem. W porozumieniu będzie określony zakres, sposób, miejsce i czas wykonywania świadczeń. Wszystkie warunki, na jakich będziesz wykonywał świadczenia, uzgadniasz razem z korzystającym.
Jeżeli porozumienie między stronami będzie zawierane na okres do 30 dni, może być zawarte w formie ustnej lub pisemnej. Jeżeli jednak zawierasz z korzystającym umowę na okres dłuższy niż 30 dni lub na czas nieokreślony, porozumienie powinno być sporządzone na piśmie.
W każdej chwili możesz jednak żądać, aby treść ustnej umowy została przez korzystającego potwierdzona na piśmie. Porozumienie powinno także zawierać postanowienie o możliwości jego rozwiązania - oznacza to, że wolontariusz lub korzystający mogą rozwiązać umowę za wypowiedzeniem albo bez wypowiedzenia, na warunkach określonych w umowie. Jeżeli jednak przyczyny rozwiązania umowy nie zostały określone w porozumieniu, obie strony będą mogły dochodzić odszkodowania, gdyby jedna z nich poniosła szkodę wskutek wcześniejszego rozwiązania umowy.
- wzory dokumentów
wypowiedzenie porozumienia (przez wolontariusza)
rozwiązanie bez wypowiedzenia porozumienia
zaświadczenie o wykonywaniu świadczeń wolontarystycznych
ustawa o wolontariacie i pożytku publicznym
- ubezpieczenie
Ustawodawca nie nakłada na organizację zatrudniającą obowiązku ubezpieczania wolontariusza od odpowiedzialności cywilnej i opłacania składki zdrowotnej i społecznej.
Jedynym obowiązkowym jest ubezpieczenie od następstw nieszcześliwych wypadków które organizacja musi za Ciebie opłacić jeżeli wasza umowa opiewa na okres krótszy niz 30 dni. To nie oznacza że decydując się na okres dłuższy niż 30 dni, pozostaniesz bez ubezpieczenia. Wtedy automatycznie umowa zawarta z Tobą stanowi ubezpieczenie na podstawie którego w razie wypadku ZUS wszczyna procedurę odszkodowawczą.
Ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej jest specyficznym rodzajem ubezpieczenia. Jego istotą jest możliwość ubezpieczenia się na wypadek, gdyby wskutek naszych działań, niedopełnienia obowiązków lub niestarannego wykonywania świadczeń, korzystający lub inna osoba poniosły szkodę materialną. W takiej sytuacji pieniądze pochodzące z ubezpieczenia będą w stanie pokryć koszty odszkodowania, które może przekraczać nasze możliwości finansowe. Jest to jednak ubezpieczenie które organizacja może ale nie musi za Ciebie opłacać.
- zaświadczenie
Na żądanie wolontariusza korzystający musi wydać pisemne zaświadczenie o wykonaniu przez niego świadczeń, w tym o zakresie wykonywanych prac.
Na prośbę wolontariusza może zostać wydana przez korzystającego pisemna opinia o wykonywaniu świadczeń ale organizacja nie ma obowiązku wystawiania takiej opini.